Beata Łabutin 22-12-2005 , ostatnia aktualizacja 20-12-2005 19:40

Neurochirurdzy w Wojewódzkim Centrum Medycznym mają wreszcie do dyspozycji system nawigacji śródoperacyjnej, wart ponad półtora miliona złotych, który pozwala na przeprowadzanie skomplikowanych operacji mózgu. Szpital starał się o cacko prawie rok



Wczesną wiosną, gdy nasi lekarze testowali pożyczony ultranowoczesny sprzęt, "Gazeta" apelowała do władz województwa o pomoc w pozyskaniu pieniędzy na komputer o wielkich możliwościach, monitor oraz zestaw narzędzi, kamer i czujników na podczerwień.

Po miesiącach starań neuronawigacja stanęła wreszcie w WCM. Lwią część kwoty wyłożył zarząd województwa.

Mózg bez tajemnic

- To rewelacyjna technologia, pozwalająca chirurgom na niezwykle precyzyjne operowanie - mówi dr Dariusz Łątka, ordynator oddziału neurochirurgii w WCM. - W tym miesiącu dostaliśmy aparat na własność, a już przeprowadziliśmy kilkadziesiąt operacji mózgu, głównie onkologicznych. Nie mieliśmy z tym kłopotu przede wszystkim dzięki temu, że testowaliśmy system w naszym szpitalu przez kilka tygodni i nauczyliśmy się z nim obchodzić.

System składa się m.in. z zestawu kamer na podczerwień, dających trójwymiarowy obraz. Lokalizują one z dokładnością do 1-2 milimetrów położenie końcówek narzędzi chirurgicznych np. w operowanym mózgu. Patrząc na monitor, chirurg widzi, co dzieje się w głowie pacjenta.

Najpierw jednak do komputera o dużej mocy wprowadza się przed operacją wyniki badań obrazowych chorego (tomografii i rezonansu magnetycznego). Komputer łączy je ze sobą i sporządza cyfrowy, trójwymiarowy model mózgu pacjenta, na którym widać wszelkie zmiany chorobowe. System jest tak dokładny, że po graficznej obróbce danych można pacjenta rozpoznać po rysach twarzy widocznych na komputerowym obrazie.

Pozwala to precyzyjnie zaplanować operację, tak by ominąć miejsca niebezpieczne, a równocześnie dzięki podczerwieni widzieć końcówki narzędzi chirurgicznych, gdy już zacznie się operacja.

- Jeśli struktura guza jest zbliżona do struktury zdrowego mózgu, to neurochirurg musiał do tej pory podczas operacji opierać się wyłącznie na swojej intuicji i doświadczeniu oraz na zdolności do przenoszenia płaskich, dwuwymiarowych obrazów z badań tomograficznych czy rezonansem na trójwymiarową rzeczywistość operowanego mózgu. A system neuronawigacji robi to po prostu za nas - przyznaje dr Łątka.

Korzyści ze stosowania nawigacji śródoperacyjnej są olbrzymie. Przede wszystkim ograniczona zostaje możliwość uszkodzenia mózgu podczas operacji, czyli czyni zabiegi bezpieczniejszymi, pozwala także podać do głęboko położonego guza mózgu materiał promieniotwórczy czy wszczepić neurostymulator, stosowany np. w chorobie Parkinsona.

Najnowocześniejszy w Polsce

Zakupiony przez WCM system neuronawigacji to urządzenie najnowszej generacji wyprodukowane przez firmę Medtronic. Jest spośród siedmiu systemów neuronawigacyjncyh działających w kraju najnowocześniejszym, a dzięki temu najbardziej precyzyjnym. Drugi podobny aparat pracuje w Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie, jest jednak starszy i nie nadaje się do wykorzystania przy skomplikowanych operacjach kręgosłupa, które w Opolu bez problemu można wykonywać.

Posiadanie neuronawigacji umożliwi przeprowadzanie wielu innych, niemożliwych do tej pory do wykonania w naszym mieście operacji, m.in. usuwanie tzw. nieoperacyjnych, bo głęboko położonych guzów mózgu.

Pozwoli też na coś zupełnie nowatorskiego. - Będziemy mogli stosować tzw. neurochirurgię czynnościową - mówi dr Łątka. - Przy użyciu nawigacji będziemy potrafili precyzyjnie uszkodzić lub pobudzić określone obszary mózgu, co ma znaczenie przy leczeniu takich chorób jak choroba Parkinsona, przewlekłe bóle czy psychozy.